Komunikat „Reboot and select proper boot device” oznacza, że BIOS nie znajduje dysku, z którego powinien uruchomić się Windows 10. Po odłączeniu SSD podczas czyszczenia oraz wyjęciu baterii CMOS najbardziej prawdopodobne są dwie przyczyny: luźne połączenie dysku albo przywrócenie domyślnych ustawień BIOS-u.
Najpierw ustal, gdzie leży problem
Sam komunikat nie oznacza jeszcze utraty systemu ani uszkodzenia danych. Płyta główna po prostu nie otrzymuje prawidłowej informacji o urządzeniu startowym. Najważniejsze jest sprawdzenie, czy SSD pojawia się w BIOS-ie.
| Stan dysku w BIOS-ie | Prawdopodobna przyczyna | Działanie |
|---|---|---|
| SSD jest widoczny | Nieprawidłowa kolejność startu, tryb UEFI/Legacy albo tryb kontrolera SATA | Sprawdź ustawienia rozruchu i przywróć konfigurację używaną przed resetem |
| SSD nie jest widoczny | Luźny kabel, uszkodzony port, problem z zasilaniem albo awaria dysku | Wyłącz komputer i sprawdź przewody oraz inne gniazdo SATA |
| SSD pojawia się niestabilnie | Uszkodzony przewód, luźne złącze lub pogarszający się stan dysku | Wymień kabel, użyj innego portu i wykonaj kopię danych po uruchomieniu systemu |
Sprawdź fizyczne podłączenie SSD
Skoro podczas czyszczenia odłączałeś przewody SSD, zacznij od połączeń. Kabel może wyglądać na podłączony, ale nie być wsunięty do końca. Do sprawdzenia potrzebujesz przede wszystkim:
- latarki, aby obejrzeć złącza i przewody
- zapasowego kabla SATA, jeśli masz go pod ręką
- dostępu do innego portu SATA na płycie głównej
- instrukcji płyty głównej, jeśli nie wiesz, gdzie znajdują się porty
Przed otwarciem obudowy odłącz komputer od zasilania. Po wyłączeniu przełącz zasilacz w pozycję „0” i wyjmij przewód z gniazdka. Dotknij uziemionego metalowego elementu obudowy, zanim chwycisz podzespoły. Nie pracuj przy podłączonym komputerze i nie dotykaj styków dysku.
- Sprawdź kabel SATA łączący SSD z płytą główną. Odłącz go i podłącz ponownie po obu stronach.
- Sprawdź przewód zasilający SSD. Jeśli korzysta z rozgałęźnika, upewnij się, że złącze jest stabilne.
- Jeśli masz drugi przewód SATA, wymień nim obecny kabel.
- Podłącz SSD do innego portu SATA na płycie głównej, nie zmieniając jednocześnie wszystkich pozostałych przewodów.
Po tych czynnościach uruchom komputer i wejdź do BIOS-u. Jeśli SSD nadal się nie pojawia, problem nie dotyczy jeszcze Windows 10, lecz komunikacji między płytą główną a dyskiem.
Skonfiguruj BIOS po wyjęciu baterii CMOS
Wyjęcie baterii CMOS na kilka minut kasuje zapisane ustawienia BIOS-u. Przywrócone zostają wartości domyślne, więc mogła zmienić się kolejność uruchamiania, tryb UEFI lub Legacy, a także tryb kontrolera SATA. Windows może wtedy nie wystartować mimo sprawnego SSD.
Do BIOS-u zwykle wchodzi się przez wielokrotne naciskanie klawisza Delete albo F2 zaraz po włączeniu komputera. Nazwy opcji różnią się zależnie od płyty głównej, ale sprawdź kolejno:
- Otwórz sekcję „Boot”, „Boot Order” albo „Boot Priority”.
- Ustaw SSD jako pierwsze urządzenie startowe. Jeśli widzisz pozycję „Windows Boot Manager” przypisaną do tego SSD, wybierz właśnie ją.
- Sprawdź tryb startu UEFI oraz Legacy/CSM. Ustaw ten, który był używany przed wyjęciem baterii. Instalacja Windows wykonana w UEFI może nie uruchomić się po przełączeniu na tryb Legacy i odwrotnie.
- Sprawdź tryb kontrolera SATA, najczęściej oznaczony jako AHCI, IDE lub RAID. Nie zmieniaj go przypadkowo. Windows powinien korzystać z tego samego trybu, w którym został zainstalowany.
- Zapisz zmiany opcją „Save & Exit” i uruchom komputer ponownie.
Jeśli nie pamiętasz wcześniejszych ustawień, nie przełączaj wielu opcji naraz. W pierwszej kolejności sprawdź, czy BIOS widzi SSD, a następnie ustaw właściwy wpis startowy. Zmiana trybu SATA lub UEFI/Legacy może uniemożliwić uruchomienie systemu, dlatego zapisuj sobie pierwotną wartość przed każdą zmianą.
Co zrobić, gdy SSD nadal nie pojawia się w BIOS-ie?
Jeżeli dysk nie jest widoczny po ponownym podłączeniu, wymianie kabla i zmianie portu SATA, prawdopodobna staje się awaria SSD, jego zasilania albo kontrolera na płycie głównej. Sam reset CMOS nie powinien fizycznie uszkodzić dysku, ale mógł ujawnić problem, który wcześniej nie był widoczny.
Możesz sprawdzić SSD w innym komputerze albo podłączyć do obecnego komputera inne sprawne urządzenie SATA. Taki test pozwala rozdzielić awarię dysku od problemu z portem lub przewodem. Jeśli SSD nie zostanie wykryty także w innym komputerze, skonsultuj się z serwisem, szczególnie gdy znajdują się na nim ważne dane.
Jeżeli BIOS widzi SSD, ale Windows nadal nie startuje, sprzęt jest przynajmniej wykrywany. Wtedy przyczyną jest najczęściej kolejność rozruchu, niezgodność trybu UEFI/Legacy lub trybu SATA z wcześniejszą instalacją. Dopiero po potwierdzeniu wykrywania dysku warto przechodzić do naprawy samego programu rozruchowego.
