NIE PŁAĆ OKUPU. „Wirus policja” to oszustwo, a nie prawdziwa blokada nałożona przez policję. Jest to ransomware typu locker, które blokuje ekran i próbuje wymusić wpłatę pieniędzy. Zapłata nie gwarantuje odblokowania komputera ani odzyskania plików.
Co oznacza komunikat „wirus policja”?
To forma socjotechniki. Złośliwy program wyświetla ekran przypominający oficjalne zawiadomienie i wykorzystuje strach, aby skłonić Cię do szybkiej zapłaty. Organy ścigania nie blokują komputera w ten sposób i nie żądają okupu za przywrócenie dostępu.
Odłącz komputer od internetu, nie podawaj danych karty i nie kontaktuj się z osobami wskazanymi w komunikacie. Jeżeli ekran nadal jest zablokowany, nie próbuj wielokrotnie logować się w zwykłym trybie. Najpierw uruchom system w trybie awaryjnym.
Jak wejść w tryb awaryjny?
Tryb awaryjny uruchamia system z ograniczonym zestawem usług i sterowników. Dzięki temu złośliwy proces często nie startuje razem z systemem, a Ty możesz przeskanować komputer i usunąć podejrzane elementy.
W systemie Windows skorzystaj z jednej z poniższych metod:
- Uruchom ponownie komputer z ekranu logowania – przytrzymaj klawisz Shift i wybierz opcję ponownego uruchomienia.
- Otwórz narzędzia odzyskiwania – wybierz „Rozwiąż problemy”, następnie „Opcje zaawansowane”, „Ustawienia uruchamiania” i „Uruchom ponownie”.
- Wybierz tryb awaryjny – po ponownym uruchomieniu naciśnij klawisz odpowiadający trybowi awaryjnemu, zwykle F4 lub 4. Tryb z obsługą sieci uruchamiaj tylko wtedy, gdy jest potrzebny do pobrania narzędzia z zaufanego źródła.
- W starszych wersjach Windows spróbuj klawisza F8 – naciskaj go podczas uruchamiania komputera, zanim pojawi się ekran systemu. Na nowszych urządzeniach ta metoda może nie działać.
Na komputerze Mac uruchom urządzenie ponownie i od razu przytrzymaj klawisz Shift. Zwolnij go po pojawieniu się ekranu logowania lub logo Apple. Nazwa i sposób uruchamiania trybu bezpiecznego mogą zależeć od modelu oraz wersji macOS.
Jeżeli blokada uniemożliwia także otwarcie narzędzi odzyskiwania, potrzebny może być nośnik instalacyjny lub pomoc specjalisty. Nie usuwaj losowych plików systemowych ani nie wpisuj przypadkowych poleceń w wierszu polecenia.
Jak usunąć złośliwe oprogramowanie?
Po uzyskaniu dostępu do pulpitu wykonaj czynności w podanej kolejności. Nie podłączaj na razie kopii zapasowych ani innych dysków, aby nie narazić ich na infekcję.
- Uruchom pełne skanowanie – użyj aktualnego programu antywirusowego lub wbudowanego w Windows narzędzia Microsoft Defender. Pobieraj dodatkowe programy wyłącznie z oficjalnych stron.
- Usuń podejrzane aplikacje – sprawdź programy zainstalowane tuż przed pojawieniem się blokady i odinstaluj te, których nie rozpoznajesz.
- Sprawdź przeglądarkę – usuń nieznane rozszerzenia, zmienioną bez Twojej zgody wyszukiwarkę oraz podejrzane strony startowe. W razie potrzeby zresetuj ustawienia przeglądarki.
- Przywróć system – jeśli problem zaczął się niedawno, użyj punktu przywracania utworzonego przed infekcją. Ta operacja może usunąć późniejsze zmiany w ustawieniach i aplikacjach.
- Zaktualizuj system i programy – po usunięciu zagrożenia zainstaluj aktualizacje Windows lub macOS, przeglądarki oraz używanych aplikacji.
Jeżeli ransomware zaszyfrował pliki, samo usunięcie programu nie przywróci ich zawartości. Odzyskanie danych zależy od rodzaju szyfrowania i dostępności kopii zapasowej lub sprawdzonego narzędzia deszyfrującego. Nie przywracaj plików z kopii, dopóki skanowanie nie potwierdzi, że system jest czysty.
Która metoda odzyskania dostępu sprawdzi się najlepiej?
| Metoda | Zastosowanie | Poziom trudności |
|---|---|---|
| Tryb awaryjny | Pominięcie złośliwego procesu i usunięcie go z działającego systemu | Niski |
| Przywracanie systemu | Powrót do punktu utworzonego przed infekcją | Niski lub średni |
| Skanowanie z zewnętrznego nośnika | Czyszczenie komputera, gdy blokada uniemożliwia uruchomienie systemu | Średni lub wysoki |
Jak ograniczyć ryzyko kolejnej infekcji?
Po oczyszczeniu urządzenia sprawdź także konta internetowe, szczególnie jeśli podczas infekcji wpisywane były hasła. Zmień je na innym, zaufanym urządzeniu i włącz uwierzytelnianie wieloskładnikowe, jeśli jest dostępne. Pomocne są także następujące zasady:
- Aktualizuj system operacyjny, przeglądarkę i program antywirusowy.
- Nie otwieraj podejrzanych załączników ani linków z nieznanych wiadomości.
- Pobieraj aplikacje wyłącznie z oficjalnych źródeł i sprawdzaj ich wydawcę.
- Twórz regularne kopie zapasowe ważnych plików, najlepiej także na nośniku odłączanym od komputera.
- Sprawdzaj adres strony przed podaniem danych, w tym obecność protokołu HTTPS.
Najbezpieczniejsza ścieżka to uruchomienie trybu awaryjnego, pełne skanowanie, usunięcie podejrzanych aplikacji i rozszerzeń oraz aktualizacja systemu. Jeśli komputer nadal działa niestabilnie albo pliki pozostają zaszyfrowane, odłącz urządzenie od sieci i skorzystaj z pomocy specjalisty.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej pomocy technicznej. W przypadku podejrzenia kradzieży danych lub poważnego ataku skontaktuj się ze specjalistą ds. cyberbezpieczeństwa.
