Bezpieczeństwo
Hasło maskowane wpisuje się tylko częściowo. Uzupełnij białe, aktywne pola znakami znajdującymi się na wskazanych pozycjach pełnego hasła. Szare pola pozostaw puste.
Redakcja ithings.pl
Bezpieczeństwo
Redakcja ithings.pl Publikacja:
Zdjęcie wygenerowane z pomocą AI.
Sprawdzenie, czy komputer jest bezpieczny, wymaga dwóch działań: oceny nietypowych objawów oraz technicznej kontroli procesów, autostartu i plików. Przy sprzęcie używanym najpewniejszym rozwiązaniem jest czysta instalacja systemu z oficjalnego nośnika, ponieważ samo skanowanie nie wyklucza wszystkich zagrożeń.
Pojedynczy objaw nie przesądza o infekcji. Spowolnienie może wynikać z uszkodzonego dysku, przegrzewania albo zbyt wielu programów uruchamianych przy starcie. Z kolei złośliwe oprogramowanie, takie jak keylogger, może działać niemal niezauważalnie i przechwytywać wpisywane dane.
Poniższa tabela pomaga odróżnić sygnały, które warto sprawdzić, od problemów często związanych ze zużyciem sprzętu:
| Objaw | Możliwa przyczyna wirusowa | Alternatywna przyczyna sprzętowa lub systemowa |
|---|---|---|
| Wyraźne spowolnienie działania | Proces działający w tle, spyware lub koparka wykorzystująca procesor | Zużyty dysk, mała ilość pamięci RAM, przegrzewanie albo zbyt wiele aplikacji startowych |
| Nieznane okna i programy | Malware uruchamiający aplikacje, reklamy lub narzędzia zdalnego dostępu | Błędna aktualizacja, pozostałości po instalacji albo niepożądane dodatki |
| Częste zawieszanie i awarie systemu | Uszkodzone pliki systemowe lub ingerencja złośliwego programu | Wadliwa pamięć RAM, dysk, sterownik lub przegrzewający się podzespół |
| Samoczynne otwieranie aplikacji lub napędu CD-ROM | Próba sterowania komputerem przez złośliwe oprogramowanie | Błąd sterownika, klawiatury, myszy albo mechanizmu napędu |
| Wiadomości wysyłane z konta bez wiedzy użytkownika | Kradzież danych logowania, przejęcie sesji lub keylogger | Przejęte konto pocztowe albo aplikacja synchronizująca starą wiadomość |
Niepokój powinny wzbudzić także nieznane połączenia internetowe, wyłączona ochrona systemu, zmienione ustawienia przeglądarki oraz pliki tworzące się na każdym podłączanym pendrivie. Takie symptomy wymagają sprawdzenia, ale same w sobie nie są dowodem infekcji.
Zacznij od narzędzi wbudowanych w system. Nie pobieraj przypadkowych „czyścicieli”, skryptów ani programów obiecujących natychmiastowe wykrycie wszystkich zagrożeń. Mogą być niebezpieczne albo utrudnić późniejszą diagnozę.
Jeżeli skaner wykryje zagrożenie, zapisz nazwę wykrytego obiektu i zastosuj zalecane działanie programu. Nie przywracaj pliku z kwarantanny tylko dlatego, że jego nazwa wygląda znajomo. W przypadku podejrzenia kradzieży danych logowania nie wpisuj haseł na tym komputerze.
Żadne skanowanie nie daje 100% pewności, że w BIOS-ie lub UEFI, oprogramowaniu układowym albo głębokich strukturach systemu nie ma backdoora. Takie przypadki są rzadsze niż zwykłe infekcje systemu, ale właśnie dlatego komputer kupiony od nieznanej osoby należy traktować jako niezaufany.
Przed zalogowaniem do poczty, banku, serwisów zakupowych i innych ważnych kont wykonaj następujące czynności:
Czysta instalacja wymaga czasu, ale usuwa typowe programy szpiegujące, keyloggery i zmodyfikowane aplikacje z poprzedniego systemu. Nie jest natomiast gwarancją wykrycia zaawansowanej ingerencji w firmware. Przy wyjątkowo wysokim ryzyku, na przykład przy sprzęcie niewiadomego pochodzenia, potrzebna jest analiza specjalistyczna.
Nie usuwaj podejrzanych plików „na oko” i nie kasuj wpisów rejestru znalezionych przypadkowo w internecie. Najpierw odłącz komputer od sieci, wykonaj skanowanie z zaufanego środowiska i zabezpiecz ważne dane. Kopiuj przede wszystkim dokumenty, zdjęcia i inne pliki użytkownika, nie zaś programy oraz pliki wykonywalne.
Hasła do poczty, banku, serwisów zakupowych i innych kont zmień z innego, zaufanego urządzenia. Włącz także uwierzytelnianie dwuskładnikowe, czyli 2FA. Jeżeli doszło do logowania na konto bankowe, utraty dostępu do kont albo podejrzenia kradzieży tożsamości, skontaktuj się z bankiem i specjalistą do spraw cyberbezpieczeństwa.
W przypadku używanego komputera najbezpieczniejsza kolejność jest prosta: własny nośnik instalacyjny, czysta instalacja, aktualizacje, skanowanie i dopiero wtedy logowanie do ważnych usług.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje profesjonalnej analizy incydentu bezpieczeństwa. W przypadku podejrzenia kradzieży danych, dostępu do bankowości lub tożsamości skontaktuj się z właściwym specjalistą.
Witaj na ithings.pl! Tworzymy zespół praktyków, którzy w przystępny sposób pomagają opanować codzienne wyzwania technologiczne - od konfiguracji poczty i sieci, przez obsługę sprzętu i drukarek, po bezpieczeństwo danych i świat gier. Zostań z nami i korzystaj z technologii bez przeszkód!
Czytaj dalej w tym dziale
Bezpieczeństwo
Hasło maskowane wpisuje się tylko częściowo. Uzupełnij białe, aktywne pola znakami znajdującymi się na wskazanych pozycjach pełnego hasła. Szare pola pozostaw puste.
Redakcja ithings.pl
Bezpieczeństwo
Jak usunąć hasło kontroli rodzicielskiej? Zweryfikuj dostępne metody
Sposób usunięcia hasła kontroli rodzicielskiej zależy od tego, gdzie zostało ustawione. PIN w Sklepie Play ogranicza dostęp do wybranych treści, natomiast Google Family Link nadzor…
Redakcja ithings.pl
Bezpieczeństwo
Co to jest hasło IMAP i do czego służy?
„Hasło IMAP” to po prostu hasło do skrzynki e-mail, którego używasz także podczas logowania do poczty przez przeglądarkę. Nie istnieje osobny kod przypisany do protokołu IMAP.
Redakcja ithings.pl
Bezpieczeństwo
Wyciek danych – co zrobić, gdy Twoje informacje trafiły do sieci?
Jeśli Twoje dane wyciekły, najpierw zastrzeż numer PESEL, zmień hasło do głównej skrzynki e-mail i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Te trzy działania ograniczają ryzyko kradz…
Redakcja ithings.pl